Rize İl Özel İdaresi tarafından 02.06.2020 tarihinde ihalesi yapılan Pazar İlçesi Şehitlik Köyü Şehitlik Anıtı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı İşi'nin yapımı taahhütümüz altında tamamlanmıştır.
Muhterem ziyaretçi!
Bulunduğunuz noktadan gördüğünüz, Kaçkar Sıradağları’na uzanan doğal güzelliğin içerisinde, etrafınıza dağılmış, bir mezar taşı dahi bulunmayan, isimsiz yüzlerce kahramanın metfun olduğu bu alanda şehitlerimize bir Fatiha okuyup, vatanın bu diyarında yaşanılanlara kulak veriniz.
Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesiyle 93 Harbi’nde kaybedilen vatan topraklarının kurtarılması için Erzurum merkezli 3’üncü Ordu ile Sarıkamış Harekâtı planlanarak harekete geçildi. Bu plan dâhilinde Rusların elinde bulunan Batum, Murgul, Borçka, Artvin ve Ardahan illerinin kurtarılması ayrıca Rus ordusunun arkadan çevrilmesi amacıyla Karadeniz sahil cephesi açıldı. 22 Aralık 1914’te Karadeniz sahil cephesinde başlayan bu harekât ile Murgul, Borçka, Artvin kurtarıldı ve son olarak 29 Aralık 1914’te Ardahan Ruslardan alındı ancak Sarıkamış cephesinde zorlu kış şartları ve Rusların aldığı takviye kuvvetler nedeniyle başarılı olunamadı. Bu yüzden 3’üncü Ordu; Tortum-Narman hattına, sahil birliklerimiz ise kademeli olarak Arhavi’ye kadar geri çekilmek zorunda kaldı. İkmal ve donanma desteği güçlü olan Rus birlikleri, 1915 yılı boyunca yavaşlatılmasına rağmen çoğunluğu gönüllülerden oluşan sahil birliklerimizi 7 Şubat 1916’da Arhavi’deki, 19 Şubat 1916’da da Fındıklı Çağlayan Deresi’ndeki savunma hatlarımızdan tekrar geri çekilmek zorunda bıraktılar.
22 Şubat 1916’da sahil birliklerimiz şu an bulunduğunuz yeri de kapsayacak şekilde Fırtına Deresi’nin batı yakasında Hamidiye-Han Dağı hattı boyunca yeniden mevzilenmeyi başardı. Binbaşı Ethem Necdet Bey komutasındaki birliklerimiz, güçlü donanma desteğiyle saldıran Rusları yüzlerce şehit verme pahasına uzunca bir süre durdurdular. Mehmetçiğin direncini cepheden kıramayacağını anlayan Ruslar; 4 Mart 1916’da cephe gerisindeki Pazar’a, dört tabur birlik çıkararak Fırtına Vadisi boyunca vatan savunmasındaki birliklerimizi kuşatmak istediler. Durumu fark eden birliklerimiz yenilgiye uğramamak için Kaçkar eteklerindeki yaylalardan Of ilçesi Baltacı Deresi’ne kadar çekilerek yeni bir savunma hattı oluşturdu. 18 Nisan 1916 tarihinde Trabzon’un işgaline kadar birliklerimiz geri çekilmeye devam etti. 3 Mart 1918’de imzalanan ve Kafkas Cephesinin kapanmasını sağlayan Brest Litovsk Antlaşması ile bölgede yeni bir düzen sağlanarak Pazar ilçemiz, 10 Mart 1918 tarihinde işgalden kurtuldu.
Ağır silahları bulunmayan ve çoğunluğu nizami ordu mensubu olmayan gönüllülerden oluşan birliklerimiz, savunma hatları boyunca yaşanan çatışmalarda şehâdete yürümüştür. İsimsiz kahramanlarımızın kabirleri, bölge halkımızın vatan ve ecdad sevgisi sayesinde nesilden nesile aktarılarak korunmuştur. Yapılan bu anıt ile ecdadımızın bu topraklarda yazdığı destanın gelecek nesillere taşınması amaçlanmıştır.
Muhterem ziyaretçi!
Vatanın bu bölgesinde de kahramanlıkların yaşandığının bilinmesi ve bu kahramanlıkların, geleceğimiz olan gençliğimize aktarılması sizden özellikle istirhamımızdır.
Birinci Dünya Savaşı boyunca Karadeniz sahil cephesinde tüm zorluklar karşısında destanlar yazan isimsiz kahramanlarımıza Allah’tan rahmet diliyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyoruz.
Ruhları şâd olsun…
